Thủ tục hải quan hàng mẫu: Hồ sơ, quy trình và lưu ý khi khai báo
- 3 thg 6
- 7 phút đọc
Hàng mẫu thường có giá trị nhỏ, không dùng để bán và chỉ phục vụ mục đích test, trưng bày hoặc chào hàng. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa doanh nghiệp có thể bỏ qua khai báo hải quan. Trên thực tế, thủ tục hải quan hàng mẫu vẫn cần được thực hiện đúng hồ sơ, mã HS, trị giá và chính sách mặt hàng. Nếu chuẩn bị thiếu chứng từ hoặc khai sai mục đích, lô hàng có thể bị giữ lại, yêu cầu bổ sung giải trình hoặc phát sinh chi phí ngoài dự kiến. Cùng H-CARGO tìm hiểu trong bài viết này.

I. Hàng mẫu là gì? Khi nào phải làm thủ tục hải quan hàng mẫu?
Hàng mẫu là hàng được gửi để thử nghiệm, giới thiệu, nghiên cứu, trưng bày hoặc dùng nội bộ, không nhằm mục đích mua bán thương mại trực tiếp.
1. Hàng mẫu cần đáp ứng những tiêu chí nào?
Một lô hàng được xem là hàng mẫu khi doanh nghiệp có thể chứng minh mục đích sử dụng rõ ràng. Hàng thường được gửi với số lượng nhỏ, không dùng để phân phối ra thị trường và không phát sinh thanh toán thương mại như các lô hàng mua bán thông thường.

Doanh nghiệp có thể tham khảo các tiêu chí cơ bản sau:
Tiêu chí | Yêu cầu thường gặp |
Mục đích sử dụng | Test sản phẩm, chào hàng, nghiên cứu, trưng bày, dùng nội bộ |
Giá trị thương mại | Không có giá trị thương mại hoặc chỉ ghi trị giá tượng trưng để khai báo |
Số lượng | Phù hợp với mục đích làm mẫu, không quá lớn như hàng kinh doanh |
Chứng từ | Có invoice, packing list, vận đơn và tài liệu chứng minh mục đích |
Chính sách mặt hàng | Không thuộc danh mục cấm nhập hoặc cần điều kiện đặc biệt chưa đáp ứng |
2. Hàng mẫu có bắt buộc khai báo hải quan không?
Hàng mẫu khi xuất khẩu hoặc nhập khẩu qua cửa khẩu vẫn cần khai báo hải quan nếu thuộc diện phải làm thủ tục. Nhiều doanh nghiệp nhầm rằng hàng không thanh toán thì không cần mở tờ khai, nhưng đây là cách hiểu chưa chính xác.
Khi làm thủ tục hải quan hàng mẫu, doanh nghiệp vẫn phải xác định mã HS, khai trị giá, mô tả tên hàng và xuất trình chứng từ phù hợp. Trường hợp hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành, cơ quan hải quan có thể yêu cầu giấy phép, kiểm tra chất lượng, kiểm dịch hoặc tài liệu kỹ thuật liên quan.
Điểm quan trọng là hàng mẫu có thể không phát sinh giao dịch mua bán, nhưng vẫn là hàng hóa di chuyển qua biên giới. Vì vậy, doanh nghiệp cần khai báo đúng bản chất để tránh rủi ro bị chậm thông quan hoặc xử lý sai loại hình.

3. Phân biệt hàng mẫu, hàng test và hàng thương mại
Doanh nghiệp cần phân biệt rõ hàng mẫu, hàng test và hàng thương mại trước khi khai báo. Việc xác định sai mục đích có thể làm sai hồ sơ, sai chính sách thuế và phát sinh kiểm tra sau thông quan.
Tiêu chí | Hàng mẫu | Hàng test | Hàng thương mại |
Mục đích | Chào hàng, giới thiệu, trưng bày | Thử nghiệm kỹ thuật, kiểm tra chất lượng | Mua bán, phân phối, tiêu thụ |
Thanh toán | Thường không thanh toán | Có thể không thanh toán | Có thanh toán theo hợp đồng |
Số lượng | Nhỏ, phù hợp mục đích mẫu | Theo nhu cầu thử nghiệm | Theo đơn hàng thương mại |
Trị giá | Không có giá trị thương mại hoặc trị giá thấp | Có thể ghi trị giá khai báo | Theo giá giao dịch thực tế |
Rủi ro kiểm tra | Trung bình | Trung bình đến cao nếu là hàng đặc thù | Theo chính sách mặt hàng |
II. Hồ sơ hải quan hàng mẫu cần chuẩn bị những gì?
Hồ sơ hàng mẫu cần thể hiện rõ bản chất không thương mại, đồng thời thống nhất thông tin giữa invoice, packing list, vận đơn và tài liệu đi kèm.
Chứng từ | Vai trò |
Tờ khai hải quan | Khai báo thông tin lô hàng trên hệ thống hải quan điện tử |
Invoice/Proforma Invoice | Thể hiện trị giá khai báo, có thể ghi No Commercial Value nếu phù hợp |
Packing List | Mô tả số lượng, trọng lượng, quy cách đóng gói |
Vận đơn | Xác nhận thông tin vận chuyển, người gửi, người nhận |
Catalogue/hình ảnh sản phẩm | Hỗ trợ nhận diện hàng hóa và xác định mã HS |
Email/thư xác nhận từ đối tác | Chứng minh mục đích gửi mẫu, test hoặc nghiên cứu |
Công văn cam kết | Nêu rõ hàng không dùng để thương mại hóa nếu cần |
Giấy giới thiệu, CCCD người làm thủ tục | Dùng khi nộp hồ sơ trực tiếp tại chi cục |
Giấy phép/kiểm tra chuyên ngành | Áp dụng nếu hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành |
Với hàng mẫu không thanh toán, invoice không nên để trống hoàn toàn. Doanh nghiệp nên thể hiện rõ tên hàng, số lượng, đơn vị tính, trị giá khai báo và ghi chú phù hợp như No Commercial Value hoặc Sample Only.

III. Quy trình làm thủ tục hải quan hàng mẫu
Quy trình thủ tục hải quan hàng mẫu cần đi từ kiểm tra chính sách mặt hàng đến khai báo, nộp hồ sơ và xử lý phân luồng.
Doanh nghiệp có thể thực hiện theo các bước chính sau:
Bước 1: Kiểm tra chính sách mặt hàng: Trước khi hàng về, doanh nghiệp cần xác định hàng có thuộc danh mục cấm nhập, cần giấy phép, kiểm tra chất lượng, kiểm dịch hoặc công bố chuyên ngành không.
Bước 2: Xác định mã HS và trị giá khai báo: Mã HS ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách quản lý, thuế suất và yêu cầu hồ sơ. Trị giá hàng mẫu cần khai hợp lý, có căn cứ và phù hợp với tính chất lô hàng. Doanh nghiệp không nên khai quá thấp nếu sản phẩm có giá trị thực tế cao.
Bước 3: Chuẩn bị bộ chứng từ hàng mẫu: Bộ chứng từ cần thống nhất tên hàng, số lượng, trọng lượng, đơn vị tính, người gửi, người nhận và mục đích sử dụng. Nếu có email xác nhận từ đối tác hoặc thư gửi mẫu, doanh nghiệp nên chuẩn bị sẵn để giải trình khi cần.
Bước 4: Khai báo hải quan điện tử: Doanh nghiệp khai thông tin lô hàng trên hệ thống hải quan điện tử, lựa chọn loại hình phù hợp với bản chất lô hàng. Với một số trường hợp nhập khẩu phi mậu dịch, mã loại hình H11 có thể được xem xét sử dụng tùy hồ sơ thực tế.
Bước 5: Nộp hồ sơ và xử lý phân luồng: Nếu tờ khai luồng xanh, hàng có thể được thông quan nhanh hơn. Nếu luồng vàng, hải quan kiểm tra hồ sơ giấy hoặc bản scan. Nếu luồng đỏ, doanh nghiệp cần phối hợp kiểm tra thực tế hàng hóa.
Bước 6: Hoàn tất nghĩa vụ và nhận hàng: Sau khi hồ sơ hợp lệ, doanh nghiệp hoàn tất thuế, phí hoặc yêu cầu chuyên ngành nếu phát sinh. Hàng chỉ nên được đưa về sử dụng đúng mục đích đã khai báo, tránh dùng sai bản chất ban đầu.
Xem thêm: Dịch thụ thủ tục hải quan
IV. Hàng mẫu có được miễn thuế nhập khẩu và VAT không?
Không phải mọi lô hàng mẫu đều tự động được miễn thuế. Việc xử lý thuế phụ thuộc vào trị giá, số lượng, mục đích sử dụng và hồ sơ chứng minh.

Trường hợp | Khả năng xử lý thuế |
Hàng mẫu không có giá trị thương mại, số lượng nhỏ | Có thể được xem xét miễn thuế nếu đáp ứng điều kiện |
Hàng mẫu dùng để test, nghiên cứu, chào hàng | Cần hồ sơ chứng minh mục đích sử dụng |
Hàng mẫu có trị giá cao | Có thể phát sinh thuế nhập khẩu, VAT tùy mặt hàng |
Hàng số lượng lớn, có dấu hiệu bán thương mại | Dễ bị xem xét như hàng thương mại |
Hàng thuộc quản lý chuyên ngành | Vẫn có thể cần giấy phép, kiểm tra hoặc công bố |
V. Kết luận
Thủ tục hải quan hàng mẫu không nên xem là bước đơn giản chỉ vì hàng không dùng để bán. Doanh nghiệp vẫn cần khai báo đúng mục đích, chuẩn bị đủ chứng từ, xác định mã HS, kiểm tra chính sách mặt hàng và xử lý thuế theo từng trường hợp cụ thể.
Nếu hồ sơ thiếu căn cứ, khai trị giá chưa hợp lý hoặc không kiểm tra chính sách trước khi hàng về, lô hàng mẫu có thể bị giữ lại và kéo dài thời gian thông quan. Chuẩn bị đúng ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và hạn chế rủi ro với cơ quan hải quan.
Liên hệ H-CARGO để được kiểm tra hồ sơ hàng mẫu, tư vấn mã HS và hỗ trợ thông quan đúng quy định ngay từ lô hàng đầu tiên.
Liên hệ để được tư vấn miễn phí:
H-CARGO INTERNATIONAL LOGISTICS
[A]: 113 Ung Van Khiem, My Thanh Tay Ward, Binh Thanh District, Ho Chi Minh City.
[P]: +84 888 909 186 (Mr. Jack)
[E]: info@hcargovn.com









Bình luận