Bảo hiểm hàng dự án giá trị cao: chọn loại nào, mua thế nào?
Đã cập nhật: 3 ngày trước
Bảo hiểm hàng dự án giá trị cao nên mua theo điều kiện ICC (A), từ nhà máy người bán đến công trường; thiết bị có mốc vận hành thì mua thêm bảo hiểm chậm khởi động (DSU). Lý do: người vận chuyển chỉ bồi thường trong mức giới hạn, thấp hơn nhiều so với giá trị thiết bị.

Nội dung bài viết:
I. Vì sao hàng dự án giá trị cao cần mua bảo hiểm riêng?
Vì trách nhiệm bồi thường của người vận chuyển có giới hạn, còn giá trị thiết bị dự án thì không.
Theo Điều 152 Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015, nếu giá trị hàng không được kê khai trước khi bốc hàng và ghi vào vận đơn, người vận chuyển đường biển chỉ bồi thường tối đa 666,67 SDR cho mỗi kiện, hoặc 2 SDR cho mỗi kg trọng lượng cả bì, tùy cách tính nào cao hơn. Đơn vị tính toán ở đây là Quyền rút vốn đặc biệt (SDR) do Quỹ Tiền tệ Quốc tế xác định, cũng quy định tại Điều 152.
Ví dụ minh họa: kiện 42 tấn mất trắng thì người vận chuyển trả tối đa khoảng 84.000 SDR (2 SDR × 42.000 kg), thường thấp hơn nhiều so với giá trị một tuabin hay máy biến áp, chưa kể các trường hợp người vận chuyển được miễn trách nhiệm.
Lưu ý: các điều kiện bảo hiểm hàng hóa chuẩn đều loại trừ tổn thất do đóng gói không phù hợp. Vì vậy đóng kiện gỗ đúng chuẩn và chằng buộc đúng kỹ thuật còn là điều kiện để được bồi thường.

II. Nên chọn điều kiện bảo hiểm ICC (A), (B) hay (C)?
Với hàng dự án giá trị cao, nên chọn ICC (A). Bộ điều kiện bảo hiểm hàng hóa Institute Cargo Clauses (ICC) có 3 mức:
ICC (A): bảo hiểm mọi rủi ro gây mất mát, hư hỏng vật chất, trừ các điểm bị loại trừ.
ICC (B) và ICC (C): chỉ bảo hiểm những rủi ro được liệt kê cụ thể. ICC (C) hẹp nhất.
Rủi ro | ICC (A) | ICC (B) | ICC (C) |
Cháy, nổ; tàu mắc cạn, chìm, lật; đâm va | Có | Có | Có |
Phương tiện vận tải trên bộ bị lật, trật bánh | Có | Có | Có |
Ném hàng xuống biển, tổn thất chung | Có | Có | Có |
Hàng bị sóng cuốn khỏi tàu | Có | Có | Không |
Nước biển, nước sông tràn vào tàu, container | Có | Có | Không |
Rơi mất cả kiện khi xếp, dỡ lên xuống tàu | Có | Có | Không |
Trộm cắp và các tổn thất vật chất khác không bị loại trừ | Có | Không | Không |
Hai rủi ro hay gặp với hàng dự án là rơi kiện khi cẩu và nước vào hàng xếp trên boong. ICC (C) không bảo hiểm cả hai.
Cả ba điều kiện đều loại trừ chậm trễ, đóng gói không phù hợp và tổn thất do bản chất của hàng. Rủi ro chiến tranh và đình công phải mua thêm điều khoản riêng.
Bài viết liên quan:
- Khảo sát tuyến đường hàng siêu trọng: khi nào bắt buộc? (Route surve)
- Giấy phép lưu hành xe quá khổ, quá tải & xe STST: hồ sơ, nơi cấp, thời hạnIII. Bảo hiểm hàng dự án khác bảo hiểm hàng hóa thông thường ở điểm nào?
Bảo hiểm hàng dự án được thiết kế cho cả dự án nhiều lô, nhiều chặng, với trọng tâm là thiết bị then chốt. Một số nhà bảo hiểm tại Việt Nam, như Chubb Việt Nam, có sản phẩm riêng cho loại hàng này.
Điểm khác | Bảo hiểm hàng hóa thông thường | Bảo hiểm hàng dự án |
Phạm vi | Từng lô, từng chặng | Cả dự án, từ nhà máy người bán qua cảng, chuyển tải sà lan đến công trường |
Thiết bị then chốt (critical items) | Không phân biệt | Xác định riêng: hàng giá trị cao, quá khổ, quá tải, cần vận chuyển đặc biệt |
Giám định (survey) | Thường chỉ khi có tổn thất | Có thể bắt buộc giám định viên được nhà bảo hiểm chấp thuận duyệt các bước vận chuyển (survey warranty) |
Chậm khởi động (DSU) | Không có | Có thể mua kèm |
Thiết bị then chốt là thiết bị mà nếu mất hoặc hỏng trên đường thì không kịp sửa, sản xuất lại, thay thế hoặc lắp đặt trước ngày dự án dự kiến vận hành. Ví dụ: máy phát điện, tuabin, máy biến áp, cẩu bờ, bồn phản ứng (Chubb, Project Cargo DSU).
DSU (Delay in Start-Up, bảo hiểm chậm khởi động) bồi thường phần doanh thu, lợi nhuận bị mất khi thiết bị then chốt đến trễ do một tổn thất thuộc phạm vi bảo hiểm hàng hóa. DSU không tự kích hoạt khi tàu chậm: phải có tổn thất vật chất được bồi thường thì DSU mới có hiệu lực. Vì vậy, DSU thường được mua kèm với bảo hiểm hàng hóa.
Ví dụ về quy mô: H-Cargo từng vận chuyển cẩu bánh xích 1.250 tấn cho dự án điện gió, gần 1.790 tấn hàng, từ Changshu (Trung Quốc) về cảng Tân Thuận. Với lô như vậy, một kiện hỏng có thể làm trễ cả dự án.

IV. Ai mua bảo hiểm: người bán hay người mua?
Theo Incoterms 2020, chỉ CIF và CIP bắt người bán phải mua bảo hiểm, nhưng mức bảo hiểm tối thiểu của hai điều kiện này khác nhau (ICC Academy).
Điều kiện | Ai mua | Mức tối thiểu |
CIF | Người bán | ICC (C), số tiền ít nhất bằng 110% giá trị hóa đơn |
CIP | Người bán | ICC (A), số tiền ít nhất bằng 110% giá trị hóa đơn |
EXW, FCA, FOB, CFR… | Không bắt buộc ai | Người chịu rủi ro tự quyết định |
Bẫy hay gặp khi nhập thiết bị theo điều kiện CIF: người bán mua đúng mức tối thiểu ICC (C), chỉ đến cảng đích. Người mua tưởng đã đủ, nhưng không được bảo hiểm cho rơi kiện khi dỡ hàng và cho chặng từ cảng về công trường.
Có hai cách xử lý:
Ghi rõ trong hợp đồng mua bán: người bán phải mua ICC (A), mở rộng phạm vi đến công trường.
Hoặc mua theo FOB/FCA và tự mua bảo hiểm.
V. Mua bảo hiểm hàng dự án thế nào?
Quy trình gồm 5 bước, và phải xong trước khi hàng rời kho người bán.
Bước | Việc phải làm | Lưu ý |
1. Chuẩn bị thông tin | Danh sách kiện; kích thước, trọng lượng, trọng tâm, điểm cẩu; giá trị; lịch trình; phương án xếp dỡ, chằng buộc | Nhà bảo hiểm định phí và điều kiện dựa trên các thông tin này |
2. Chọn điều kiện | ICC (A); thêm điều khoản chiến tranh, đình công; cân nhắc DSU cho thiết bị then chốt | Hỏi rõ điều kiện áp dụng cho hàng xếp trên boong |
3. Xác định số tiền bảo hiểm | Tối thiểu 110% giá trị hóa đơn nếu theo CIF/CIP | Thiếu số tiền bảo hiểm thì có thể không được bồi thường đủ |
4. Chốt phạm vi | Từ kho người bán đến công trường, gồm chuyển tải sà lan và lưu kho trung gian | Chặng nội địa hay bị bỏ sót |
5. Đáp ứng điều kiện giám định | Mời giám định viên theo yêu cầu của đơn bảo hiểm ở các bước cẩu, xếp, dỡ | Bỏ qua bước giám định bắt buộc có thể ảnh hưởng quyền bồi thường |
Phương án xếp hàng ảnh hưởng trực tiếp tới rủi ro được bảo hiểm; xem so sánh ở bài break bulk, flat rack hay open top.
Cần phương án vận chuyển đủ chi tiết để làm việc với nhà bảo hiểm? Gọi H-Cargo: +84 888 909 186. Team dự án lo phương án xếp dỡ, chằng buộc và thông quan nhập khẩu cho thiết bị khổ lớn.
VI. Hàng bị tổn thất thì cần làm gì để được bồi thường?
Cần thông báo ngay cho nhà bảo hiểm, giữ nguyên hiện trạng và mời giám định trước khi sửa hay xử lý hàng. Trình tự thường gồm:
Báo cho nhà bảo hiểm (hoặc đại lý giám định ghi trên đơn) ngay khi phát hiện tổn thất.
Lập biên bản với cảng hoặc người vận chuyển, chụp ảnh hiện trạng; gửi thông báo tổn thất bằng văn bản cho người vận chuyển.
Không sửa, không vứt bỏ hàng trước khi giám định viên kiểm tra.
Gom hồ sơ khiếu nại: đơn bảo hiểm, hóa đơn, packing list, vận đơn, biên bản giám định, biên bản với cảng hoặc người vận chuyển, thư khiếu nại.
Mốc thời gian theo Bộ luật Hàng hải 2015: nếu tổn thất không thấy được từ bên ngoài, phải thông báo bằng văn bản cho người vận chuyển chậm nhất 03 ngày kể từ ngày nhận hàng (Điều 174); thời hiệu khởi kiện người vận chuyển là 01 năm kể từ ngày trả hàng hoặc lẽ ra phải trả hàng (Điều 169). Đơn bảo hiểm có thể đặt thêm thời hạn thông báo riêng, nên đọc kỹ ngay khi nhận đơn.
VII. Câu hỏi thường gặp
Bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu có bắt buộc không?
Không bắt buộc với mọi lô. Theo Incoterms 2020, người bán phải mua khi hợp đồng dùng CIF hoặc CIP; điều kiện khác thì bên chịu rủi ro tự quyết định.
ICC (A) có bảo hiểm tổn thất do hàng đến chậm không?
Không. Cả ICC (A), (B), (C) đều loại trừ chậm trễ. Thiệt hại do thiết bị đến trễ chỉ được bồi thường qua DSU, và DSU chỉ áp dụng khi chậm trễ bắt nguồn từ một tổn thất được bảo hiểm.
Nhập hàng theo CIF thì có cần mua thêm bảo hiểm không?
Nên kiểm tra: CIF chỉ yêu cầu ICC (C) đến cảng đích. Hàng dự án nên yêu cầu ICC (A) và mở rộng đến công trường.
Số tiền bảo hiểm tối thiểu là bao nhiêu?
Theo Incoterms 2020, với CIF và CIP là 110% giá trị hóa đơn, bằng đồng tiền của hợp đồng.
VIII. Kết luận: 3 việc cần chốt trước khi hàng rời nhà máy
Điều kiện: ICC (A), thêm điều khoản chiến tranh, đình công; có DSU cho thiết bị then chốt nếu dự án có mốc vận hành.
Phạm vi: từ kho người bán đến công trường. Nhập theo CIF thì kiểm tra lại đơn bảo hiểm của người bán.
Điều kiện kèm theo: đóng gói, chằng buộc và giám định đúng yêu cầu của đơn bảo hiểm.
Mua bảo hiểm sau khi hàng đã gặp sự cố thì không còn tác dụng.
Tác giả: Navy Ngo - Project team
Liên hệ để được tư vấn miễn phí:
H-Cargo International Logistics
113-115 Ung Van Khiem St., Ward Thanh My Tay, Ho Chi Minh City
Tel: +84 888 909 186
Email: project@hcargovn.com
Web: www.hcargovn.com
Các nguồn được trích dẫn trong bài: Bộ luật Hàng hải Việt Nam 95/2015/QH13 (Điều 152, 169, 174); Incoterms® 2020 (ICC); Institute Cargo Clauses (A), (B), (C) 2009; tài liệu sản phẩm Project Cargo/DSU của Chubb; trang dự án H-Cargo "1250-ton-crawler-cranes". Tra cứu ngày 10/11/2026. Ví dụ 42 tấn là phép tính minh họa, không phải số bồi thường thực tế. 







Bình luận